Stad van het Zuiverste Water

img3217

De Stad van het Zuiverste Water: dat is het motto waarmee de gemeente Almere en het Waterschap Zuiderzeeland hun ambitie lanceren om Almere te versterken als een van de meest diverse watersteden in Nederland. Maar liefst 11% van de stad bestaat uit water, nog afgezien van de weidse meren die de 42 kilometer lange kustlijn omringen. Het nieuwe waterplan zet de lijnen uit voor de komende vijf jaar op het gebied van stedelijk waterbeheer, recreatie, biodiversiteit en circulaire toepassingen.

Met enorm veel plezier heb ik aan het waterplan Almere 2017-2022 mogen werken met mijn opdrachtgevers Arjo Hof en Jikke Balkema. De combinatie van schrijven, debat en stakeholder interactie heeft heel inspirerend gewerkt en wil ik graag in andere projecten toepassen. Bijna 250 mensen leverden een kleine of grote bijdrage aan het plan. Variërend van inwoners tot wetenschappers van Deltares, van projectontwikkelaars tot de hengelsportvereniging. Dat is meteen het grote verschil met de voorgaande editie: dit waterplan is van de samenleving.

De komende maanden werken we verder aan het uitvoeringsprogramma zodat we korte termijn kansen zoals de bouw van de circulaire waterwijk Nobelhorst optimaal kunnen stimuleren. Wil je meer weten over het Almeerse Waterplan? Neem dan contact op of download hier het rapport.

cover waterplan

De Zelfrijdende Stad

cover

De zelfrijdende auto gaat de stedelijke samenleving veranderen. Het onderzoek ‘De Zelfrijdende Stad’ gaat in op de manier waarop. Wat is eigenlijk die zelfrijdende auto of taxi, wie gaat er gebruik van maken, en wat is het effect ervan op straten, snelwegen, het openbaar vervoernetwerk, en op ons, de mensen?

Met Except heb ik een jaar met veel plezier gewerkt aan De Zelfrijdende Stad. In gesprek met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, gemeenten, kennisinstellingen en bedrijven hebben we grote stappen kunnen zetten voor de stedelijke agenda op het gebied van zelfrijdend vervoer. De kansen voor schoon, veilig, toegankelijk en comfortabel vervoer zijn enorm, en traditionele ‘auto-mensen’ en ‘OV-mensen’ gaan straks profiteren van nieuwe mengvormen zoals de zelfrijdende deeltaxi. Tijd om met nieuwe baanbrekende pilotprojecten in de stad aan de slag te gaan!

Alle rapporten zijn te downloaden op de website van Except.

Deltaplan voor ruimtelijke adaptatie?

 

headerfoto-congres-2016

Tijdens het deltacongres van 3 november 2016 kreeg het voltallige deltaprogramma en deltacommissaris Wim Kuijken alle lof toegezwaaid. Het staat allemaal als een huis! Doelstellingen worden gehaald, planningen en begrotingen worden niet of nauwelijks overschreden en participerende lokale partijen zijn door de band genomen tevreden met de gerealiseerde oplossingen.

Op de golven van dit succes krijgt de deltacommissaris er een taak bij. Hij mag een deltaplan gaan opstellen voor ruimtelijke adaptatie. Dit plan moet steden, dorpen en landschappen beter beschermen tegen extreem weer, naast de al beste bescherming tegen overstromingen en van onze zoetwatervoorraad. Maar een deltaplan tot stoeptegelniveau, dat kan natuurlijk alleen maar samen met zo’n beetje alle publieke bestuurders in Nederland. Om over private partijen als banken, verzekeraars, projectontwikkelaars en woningcorporaties nog maar te zwijgen. Kortom: inhoudelijk en bestuurlijk misschien wel een veel complexere opgave dan het versterken van de dijken.

Waar vriend en vijand het over eens lijken te zijn is dat er in ieder geval een schepje bovenop mag. Daarmee wordt bedoeld boven op de deltabeslissing ruimtelijke adaptatie uit 2014 die vooral intentie gedreven is. Nu, vier jaar later gaat blijken wat een eerste deltaplan kan bijdragen aan een sterkere aanpak ‘van dakgoot tot delta’. En welke andere opties we hebben om de transitie te versterken, zoals belastingvoordelen voor eigenaren van klimaatbestendig vastgoed of de uitvoeringsprogramma’s die gemeenten in de omgevingswet gaan opnemen.

Als kwartiermaker van de city deal klimaatadaptatie mag ik deze zoektocht en discussie vanuit de ervaringen in acht Nederlandse steden gaan voeden. En dat binnen de bijzonder prettige cultuur van Nederland als wereldkampioen samenwerken aan water. Een prachtig vooruitzicht voor het nieuwe jaar!

Een nieuw waterplan voor Almere

Almere lumierepark

In opdracht van het Waterschap Zuiderzeeland en de gemeente Almere maakt Stadsstromen een nieuw stedelijk waterplan. En wat voor een! Het Waterplan Almere zet volop koers op de doorontwikkeling van ‘misschien wel de meest veelzijdige waterstad van Nederland’. De komende jaren staan in het teken van het opknappen en uitbreiden van vaarroutes, innovatieve strand- en duindijken, een woonwijk met een volledig gesloten kringloop voor afvalwater en nog vele andere doorbraken. Essentie van de strategie is dat het een plan voor en door Almeerders wordt, waarin samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal staat.

En dat is meteen de reden waarom de berichtenstroom op mijn website even een paar maanden was stilgevallen. Excuses, gewaardeerde lezer! Het energieke open planproces in Almere is inspirerend en tijdsintensief. Daarnaast natuurlijk volop aandacht voor de City Deal Klimaatadaptatie en mijn verkenningen naar geautomatiseerd vervoer in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Daarover binnenkort meer nieuws, of kijk alvast eens op de website van Except.

Het Waterplan Almere gaat de komende weken de college behandeling in. Spannend! Nog niet eerder werd dit type plan door zowel door waterschap als gemeente vastgesteld, en dan meteen zo’n ambitieus plan. We zien uit naar het politieke debat, maar eerst nog even flink de schouders onder tekst en vormgeving.

 

City Deal klimaatadaptatie ondertekend in Zwolle

Van de Valk Zwolle

Jawel, de tweede Nederlandse City Deal is getekend op 9 maart in Zwolle! De deal gaat vijf steden helpen om meer slagkracht te ontwikkelen bij strategie en uitvoering van klimaatadaptatie maatregelen in de stedelijke omgeving. In steden als Zwolle, Dordrecht en Rotterdam komt het water soms letterlijk van vier kanten: lucht, bodem, rivier en kustwater. Ook droogte en stedelijke hitte eilanden zijn vraagstukken waarin de steden met elkaar willen optrekken. Naast genoemde deltasteden hebben ook Den Haag en Gouda de City Deal omarmd en in het voorjaar van 2016 kunnen nog nieuwe steden en samenwerkingspartners zich aanmelden.

Wie zijn dat eigenlijk, de steden? In eerste instantie de gemeenten. Zij zijn bij uitstek de regisseur van ruimtelijke adaptatie, maar kunnen het tegelijkertijd nooit alleen voor elkaar krijgen. Samenwerking met de waterschappen, ontwikkelaars, burgers en bedrijven in onontbeerlijk om de hele keten van dakgoot tot delta te kunnen bestrijken. Daarom heeft de City Deal een publiek-privaat karakter.

En wat doen die partners van de deal dan samen? De City Deal is een open ondernemend publiek-privaat netwerk, aangedreven door bestuurlijke urgentie en de wil om doorbraken te forceren. Er is geen centrale organisatie met bevoegdheden of een grote pot geld. We ontwikkelen jaarlijks diverse initiatieven – projecten, onderzoeken, methoden, – waar telkens wisselende groepen van City Deal partners aan meewerken en meefinancieren. Je kan ook bij initiatieven aanhaken als je geen City Deal partner bent.

Het netwerk zal de komende jaren zijn diensten moeten gaan bewijzen. Een spannend organisch proces, waarin sommige initiatieven tot bloei zullen komen, en andere wellicht nog prematuur blijken te zijn. Hoe dan ook is de aanpak van ‘durven te doen’ de beste leerschool in wat in goed Nederlands ‘City to City’ learning heet.

Mijn rol in dit boeiende proces is de gemeente Zwolle vertegenwoordigen als trekker van de City Deal. Een pittige klus, maar gelukkig in de startfase goed ondersteund door Tauw en op weg naar de uitvoering door de gemeente Dordrecht, het ministerie van IenM en Berry Gersonius, onze gedreven projectsecretaris.

Meer nieuws in de zomer, als alle werkplannen zijn opgeleverd!

 

 

City Deal voor klimaatadaptatie

 

 

Workshop City Deal-768x320

Sinds de deltabeslissing ruimtelijke adaptatie zijn veel organisaties in Nederland aan de slag gegaan met bestendigheid tegen extreme neerslag, hitte en droogte. Waarom dan toch een City Deal voor dit thema? Daar is een aantal goede redenen voor. In de eerste plaats omdat de grote steden de meeste effecten ondervinden van het veranderend klimaat. Dat geldt zeker voor typische deltasteden zoals Dordrecht die zowel met overstromingsrisico als lokale binnenstedelijke effecten te maken hebben. In de tweede plaats omdat de steden heel goed zelf in staat zijn om complexe oplossingen te ontwerpen en te verbinden aan diverse partijen in de samenleving. Deze regierol komt in de praktijk soms moeilijk van de grond omdat de uitvoering van waterveiligheid primair is belegd bij waterschappen en het Rijk. Maar ook omdat de eigen beheerdiensten binnen de steden niet altijd  ‘klimaatbewust’ handelen.

De City Deal is een kans om nog meer aandacht te vragen voor het verbinden van maatschappelijke en economische doelen met klimaatadaptatie. Steden kunnen ongelooflijk veel leren van elkaars opgaven, belemmeringen en succesvoorbeelden. De partners in de City Deal klimaatadaptatie – Rotterdam, Den Haag, Gouda, Dordrecht en Zwolle – doen dat nu al. Samen met de Unie van Waterschappen en het ministerie van Infrastructuur en Milieu werken we aan een krachtige overeenkomst die kennis, innovatie en internationaal ondernemerschap centraal stelt. Mijn rol is om namens de gemeente Zwolle, trekker van de City Deal, samen met het team van Tauw (Annemieke Nijhof, Edwin van der Strate en Han de Wit) de overeenkomst voor te bereiden. Dat leidt op 9 maart 2016 tot ondertekening tijdens de IJssel-Vechtdelta conferentie in Zwolle. Interesse om daar bij te zijn? Stuur me dan een mailtje.

Natuurlijk kapitaal

Op 22 september anklanceren het ministerie van IenM en het RIVM gezamenlijk de Atlas Natuurlijk Kapitaal. De atlas heeft als doel om overheden, bedrijfsleven en burgers eenvoudig toegang te geven tot alle kaarten en data die de waarden van natuurlijke systemen vertegenwoordigen. De natuur levert ons oneindig veel waarden, maar we benutten deze te weinig of op een uitputtende manier. De atlas is een eerste versie van wat in een paar jaar zal uitgroeien tot een uiterst compleet en handzame online tool. Gebruik ‘m nu al en help de makers met directe feedback! Met Except Integrated Sustainability heb ik dit voorjaar gewerkt aan een gebruikersconsultatie met experts uit het bedrijfsleven en de (gemeentelijke) overheid. Zij hebben ons geweldig geholpen met het specificeren wat de atlas voor hun dagelijkse praktijk waardevol zou maken. Voor alle deelnemers: hartelijk dank voor je medewerking. Het rapport hoop ik na de lancering op 22 september op mijn site te mogen plaatsen.

Denken en handelen vanuit het natuurlijk kapitaal is onderdeel van een mondiale beweging “natural capital and ecosystem services

Adviescommissie lovend over fietsen door de IJtunnel

Kick-off 'Sprong over het IJ'; 2 maart 2015, A-lab Overhoeks

De sprong over het IJ leeft in Amsterdam. Voor een uitverkochte Tolhuistuin presenteerde Maurits de Hoog van het gemeentelijk projectteam de oogst van 77 inzendingen voor de sprong over het IJ. Een prachtige samenhangende beschouwing over de urgentie van een fietsverbinding, de kwaliteit van de IJ-oevers en de geweldige toekomstpotentie van dit stuk Amsterdam. En…… goed nieuws voor de IJfietstunnel, het plan dat ik samen met Except Integrated Sustainability indiende. De onafhankelijke adviescommissie onder leiding van Pauline Krikke is lovend over ons voorstel om de bestaande IJtunnel te reconstrueren, daarbij ruimte te creëren voor fietsstroken en op beide aanlandingen een fors deel van het asfalt in te ruilen voor groen, water, verblijfsruimte en misschien zelfs bebouwing.

Op naar de volgende ronde! Daarin gaat de gemeente maatschappelijke kosten en baten analyses maken van diverse combinaties en varianten. Een spannende fase, die we weer intensief zullen volgen.

De IJfietstunnel

Uitgangspuntbeeld_03_schets_mirror

Wordt 2015 het jaar van de waarheid voor de fietsverbinding naar Amsterdam-Noord? De anderhalve eeuw oude discussie over een brug over het IJ is vorig jaar weer opgebloeid. Niet alleen nieuwe fietsbrug ontwerpen doken op, zelfs de kabelbaan was er weer. Al met al voldoende aanleiding voor het stadsbestuur om nu eens serieus naar de haalbaarheid te gaan kijken.

Maar guess what, die fietsverbinding ligt er al! Met een forse opknapbeurt is de IJ-tunnel namelijk uitstekend bruikbaar als fietsverbinding. De afnemende hoeveelheid gemotoriseerd verkeer kan opschuiven om ruimte te maken voor een snelle, beschutte en directe schakel tussen de belangrijkste fietsroutes in noord-zuidrichting. Kom op donderdagavond 29 januari naar Pakhuis de Zwijger voor Bike & The City#3 waar ik het initiatief ‘de IJfietstunnel’ in samenwerking met Except Integrated Sustainability zal presenteren!

>> Lees verder

Impressed about Urban Agriculture @MAHA 2014

clusters_EN

I was very pleased and honoured to be invited as a speaker at the Malaysian Agriculture Convention MAHA2014.

Monday November 24th I was invited to show a great variety of Dutch and European projects in urban agriculture, varying from sidewalk gardens to new high tech & high touch solutions that completely integrate urban and agricultural cycles. In most of these cases success depends on a view people who combine a heart for food with entrepreneurship, like Tineke & Tom from City Farm Almere.

It has been very delightful meeting the Malaysian experts and hear about their experiences and ideas. Urban farming will really be a big thing in Malaysia the next years.

To get a small impression of my lecture, read my blog on URBAN AGRICULTURE / MAHA 2014